K r a k ó w
Rynek Główny 23
 
 
    historia księgarni

Katedra książki 2000-2010
tekst: Katarzyna Siwiec i Mieczysław Czuma


Nie brakuje w Krakowie miejsc, gdzie książka i jej czytelnik spotykają się jak dobrzy, starzy przyjaciele. W dobie wszechobecnego dziś internetu i agresywnej kolorowej prasy wciąż sporo tu księgarń, antykwariatów i ludzi, którzy książki lubią i dobrze się na nich znają. Bo Kraków jest miastem szczególnym; to przecież kolebka naszego drukarstwa, zarazem zarazem księgarstwa.
     W 1473 r. Bawarczyk Kasper Straube założył tu pierwszą drukarnię w Polsce,
a w 1513 r. spod pras Floriana Unglera wyszła pierwsza książka w całości wydrukowana w języku polskim (Raj duszny Biernata z Lublina). Czy zatem należy się dziwić, że w Krakowie książka jest wciąż bytem niezwykle ważnym?
W sąsiedztwie jednego z najstarszych uniwersytetów w Europie nie może być inaczej. Dobry tu klimat do dyskusji o książce, do jej promocji i sprzedaży,
a także do spotkań z ludźmi pióra.
     Istnieje w Krakowie księgarnia, której nie można pominąć. Usadowiła się przy Rynku Głównym 23 i dziś zaprasza klientów pod szyldem „Matrasu” - znanej
w kraju sieci specjalizującej się w sprzedaży książek. Miejsce to, położone
w samym sercu Krakowa - w pobliżu Ratusza i Sukiennic - od 1610 r. związane jest z książkami. Wtedy bowiem w kamienicy zwanej kromerowską zaczęto je sprzedawać.
     Tak! „Matras” przy Rynku Głównym 23 to najstarsza księgarnia w całej Europie! A „katedrą książki” nazwał ją nie byle kto, bo jeden z największych pisarzy współczesnych Carlos Fuentes. Pod datą 14 maja 2002 r. od takich właśnie słów rozpoczął wpis do pamiątkowej księgi „Matrasu”: „A Matras, Catedral del libro (...)”.

Księgarnia XXI wieku

Nowy rozdział w dziejach tej historycznej księgarni otworzyła 16 maja 1998 r. spółka „Matras”. Skład Księgarski Matras, a od niedawna Matras Spółka Akcyjna, to największa sieć księgarska w Polsce. Jeśli komuś udało się zrealizować marzenie wieszcza o księgach, które trafiły pod strzechy, to niewątpliwie dokonał tego „Matras”. Domeną spółki jest zarówno sprzedaż detaliczna, jak i hurtowa książek. Osiągnięcie imponujących wyników nie zajęło prężnie działającej spółce wiele czasu; pierwsze księgarnie pod jej szyldem zaczęły powstawać po 1995 r.
     W Krakowie „Matras” ma trzy siedziby: w Galerii Krakowskiej, w Centrum Handlowym Plaza i, oczywiście, w kamienicy kromerowskiej. Wszystkie to księgarnie na miarę XXI w. Naturalnie najstarszą z europejskich księgarń trzeba było dostosować do nowych czasów. W lipcu 2002 r. odnowiono fasadę kamienicy, a trzy lata później przeprowadzono remont jej wnętrza. I oto w Krakowie przy Rynku Głównym 23 jest księgarnia nie tylko wiekowa, historyczna, ale prawdziwie europejska w charakterze i wyglądzie. Ułożono nową posadzkę, zainstalowano odpowiednie oświetlenie, zamontowano klimatyzację, postawiono nowe stoisko kasowe oraz drugi terminal kart płatniczych. Wstawiono nowe regały; jednak to tamte stare, z okresu II wojny światowej, solidne i do tego pięknie wykonane
z intarsjowanego drewna olchowego tworzą niepowtarzalny klimat ulubionej księgarni przywiązanych do tradycji krakowian.
     Są tu książki z niemal wszystkich dziedzin - literatura piękna, literatura dziecięca i młodzieżowa, komiksy, przewodniki, podręczniki szkolne, poradniki, literatura anglojęzyczna, przewodniki, podręczniki do nauki języków, albumy, historia, filozofia, ekonomia, prawo, medycyna, informatyka - tak uporządkowane, że nawet przypadkowy klient z łatwością znajdzie interesujący go tytuł. Ma też do dyspozycji trzy stanowiska komputerowe z bazą książek,
no i przede wszystkim zawsze gotową do pomocy niezwykle kompetentną obsługę.
     Księgarnia oferuje około 30 000 tytułów, ale w każdej chwili można dowolny tom z 75 000 obecnych w sieci „Matrasu” sprowadzić na zamówienie. Do ciekawostek należy album fotograficzny autorstwa Helmuta Newtona Sumo
o wymiarach 50 cm x 70 cm i wadze 30 kg okrzyknięty największą i najdroższą książką wydaną w XX w. Sprzedawany wraz z przynależnym stolikiem znajduje nabywców.

Autograf, czyli spotkanie z literaturą

„Matras” w kamienicy kromerowskiej to nie tylko księgarnia, to także salon literacki, gdzie trwa nieustająca dyskusja nad książką. W latach międzywojennych istniał tu zresztą swojego rodzaju salon, kiedy ówczesny właściciel księgarni firma Gebethner i Wolff użyczała pomieszczeń grupie bibliofilów. Z ich grona został nawet wyłoniony Rycerski Zakon Bibliofilski z Kapitułą Orderu Białego Kruka. Chociaż znana firma już nie istnieje, starsze pokolenie krakowian miejsce to ciągle nazywa księgarnią Gebethnera i Wolffa.
     Dziś spotyka się tu ludzi pióra, tych mniej i bardziej znanych. Często jest okazja, żeby ustawić się w kolejce po autograf największych sław światowej literatury. Taki tom z autografem staje się czymś szczególnym, bardziej osobistym. Nie oznacza to, że czytelnicy, którzy nie dotrą na spotkanie
z ulubionym autorem, pozbawiają się szansy zdobycia jego autografu. Podpisane egzemplarze czekają na nabywców na specjalnie do tego celu przeznaczonym biurku. Dyrekcja księgarni zawsze dba, żeby każdy z autorów podpisał kilkadziesiąt książek więcej. O ileż prostsze, tym samym, staje się życie łowców autografów!
     Przyjęło się, że autorzy, którzy mieszkają lub często bywają w Krakowie, co jakiś czas wstępują do księgarni „Matras”, żeby podpisać kolejne egzemplarze.
W ofercie są również książki z podpisami autorów, którzy nie mieli tu spotkania
z czytelnikami, np.: Józef Baran, Piotr Bikont, Adam Bujak, Leszek Długosz,
ks. Michał Heller, Aleksander Krawczuk, Ewa Lipska, Krystian Lupa, Robert Makłowicz, Henryk Markiewicz, Czesław Miłosz, Andrzej Mleczko, Małgorzata Musierowicz, Joanna Olczak-Ronikier, Krzysztof Penderecki, Andrzej Pilipiuk, Edward Redliński, Michał Rusinek, Władysław Stróżewski, Andrzej Szczeklik, Wisława Szymborska, Marcin Świetlicki, Olga Tokarczuk, Andrzej Wajda, Elżbieta Wojnarowska, Adam Zagajewski, Adam Ziemianin.

Historia krakowskiej księgarni 1610-2000   Strona 1  2  3

  ::  matras.pl

»STRONA GŁÓWNA | »GÓRA STRONY

  © Matras S.A. 2004-2014. Wszystkie prawa zastrzeżone

 
NASI GOŚCIE
SPOTKANIA Z AUTORAMI
KONTAKT
NASZA WITRYNA
O NAS
AKTUALNOŚCI

STRONA GŁÓWNA